De komende twee jaren zijn beide Mahlerjaren. In 2010 is het 150 jaar geleden dat de componist werd geboren, het jaar daarop wordt zijn 100e overlijdensjaar herdacht. Naar aanleiding hiervan schreef Ramsey Nasr in opdracht van het Concertgebouworkest een gedicht, Mahleriaans van proporties, over diens Vierde Symfonie, een symfonie die tot Mahlers lichtste, maar ook meest dubbelzinnige symfonieën wordt gerekend.

De naam van de Oostenrijkse componist is als die van weinig andere componisten verbonden met het Amsterdamse Concertgebouworkest: Mahler dirigeerde zelf in Amsterdam, sommige van zijn werken gingen er in première, en de legendarische dirigent Willem Mengelberg was met de componist bevriend. Het gedicht ‘Het hemelse leven’, genoemd naar de laatste beweging van de Vierde Symfonie (waarin op kinderlijke wijze door een sopraan het paradijs wordt beschreven) behandelt deze vriendschapsrelatie, maar ook Mengelbergs berucht geworden opstelling vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad publiceerde op vrijdag 12 februari een lang fragment uit Nasrs gedicht. Dit fragment handelt over deze schrijnende episode uit de geschiedenis van het Amsterdamse Concertgebouworkest: hoe dirigent Willem Mengelberg door goede betrekkingen met de Duitse bezettingsautoriteiten toestemming kreeg om nog éénmaal een werk van de joodse componist Mahler te laten weerklinken; en hoe dit concert vervolgens plaatsvond met in het orkest de joodse musici, die niet veel later zelf van het podium zouden verdwijnen.

Op nrc.tv leest Ramsey hetzelfde fragment als in het Cultureel Supplement staat afgedrukt, staande in het Concertgebouw in de wereldberoemde Grote Zaal, waar zowel Mahler zelf als Mengelberg ooit op de bok stonden:

Het volledige gedicht is als e-book te bestellen (of te downloaden) via http://weblogs.nrc.nl/cultuurblog/2010/02/12/cs-ramsey-nasr-het-hemelse-leven/

Het gedicht is daarnaast ook verschenen in papiervorm. Het werd enerzijds opgenomen in het majestueuze jubileumboek van het Concertgebouworkest, gewijd aan alle symfonieën van Mahler. Dit boek werd op 5 februari jl. in het Concertgebouw overhandigd aan de Amsterdams wethouder van Cultuur Carolien Gehrels. Daarnaast is het gedicht verschenen als voorwoord in Over Gustav Mahler – essays van Simon Vestdijk, verschenen bij De Bezige Bij.